Nieuwe wet moet woningnood aanpakken en bouw versnellen

De Eerste Kamer heeft ingestemd met de Wet Versterking regie volkshuisvesting, die per 1 juli van kracht wordt. Deze wet is bedoeld om de woningnood te bestrijden door de bouw van woningen te versnellen en de sturing door overheden te verbeteren. Rijk, provincies en gemeenten krijgen hiermee meer instrumenten om te bepalen hoeveel, waar en voor wie er gebouwd wordt. Ook moeten urgent woningzoekenden in alle gemeenten een betere kans krijgen op een passende woning.

De wet verplicht overheden om volkshuisvestingsprogramma's op te stellen. Hierin staat vastgelegd hoeveel woningen er gebouwd moeten worden, op welke locaties en voor welke doelgroepen, zoals studenten en ouderen. Gemeenten maken hierover afspraken binnen hun woningbouwregio's, terwijl provincies toezien op voldoende bouwlocaties. Mochten partijen er onderling niet uitkomen, dan kunnen provincies of het Rijk uiteindelijk beslissingen nemen.

Meer betaalbare woningen

Een centraal onderdeel van de wet is de eis dat twee derde van de nieuw te bouwen woningen betaalbaar moet zijn. Dit geldt voor zowel koop- als huurwoningen voor mensen met een laag of middeninkomen. Daarnaast moet 30 procent van alle nieuwbouw bestaan uit sociale huurwoningen. Deze percentages gelden regionaal. Gemeenten met een kleine sociale huurvoorraad zijn verplicht om minimaal 30 procent sociale huur in hun nieuwbouwplannen op te nemen. Gemeenten boven het landelijk gemiddelde moeten meer dan 40 procent betaalbare koop- en middenhuurwoningen realiseren. Dit moet zorgen voor een evenwichtige woningmarkt.

De wet introduceert ook versnelde procedures voor woningbouw en energie-infrastructuurprojecten. Bestuursrechters moeten binnen zes maanden uitspraak doen, en beroepsprocedures worden eveneens versneld behandeld. Waar voorheen twee gangen naar de rechter nodig waren bij vergunningverlening, is dit nu teruggebracht naar één. Dit kan een tijdwinst tot wel een jaar opleveren, aldus de Rijksoverheid.

Betere kansen voor spoedzoekers

De wet wijst landelijk groepen aan die als urgent woningzoekend worden beschouwd. Alle gemeenten moeten bijdragen aan de huisvesting van deze groep en hierover regionale afspraken maken. Gemeenten worden verplicht een huisvestingsverordening met een urgentieregeling op te stellen, waarin ook de regionale verdeelafspraken worden vastgelegd. Dit moet de kansen op een passende woning voor urgent woningzoekenden vergroten.

Hoewel de wet per 1 juli 2024 ingaat, zal de implementatie van sommige onderdelen gefaseerd plaatsvinden. Zo moeten het Rijk en gemeenten uiterlijk 1 juli 2027 hun volkshuisvestingsprogramma's gereed hebben. Provincies krijgen hiervoor een half jaar langer de tijd. Gemeenten moeten uiterlijk 1 januari 2028 hun huisvestingsverordening vaststellen. Het Besluit Versterking regie volkshuisvesting, dat naar verwachting op 1 januari 2027 ingaat, zal de details verder uitwerken.

Lees ook: Kabinet scherpt regels demonstratierecht aan · Studentenwoningtekort daalt: bijna 5.000 nieuwe plekken gerealiseerd