Kifid beperkt automatische toetsing consumentenrecht

Het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) toetst bij financiële klachten of aan de regels van het Europese consumentenrecht is voldaan. Dit gebeurt vaak 'ambtshalve', oftewel uit zichzelf, zonder dat de consument dit expliciet hoeft aan te kaarten. De Commissie van Beroep van Kifid heeft nu verduidelijkt dat dit ambtshalve toetsen niet voor alle Europese richtlijnen geldt, zo meldt Kifid in een recente publicatie. Specifiek de manier waarop een verzekeraar voor het sluiten van een verzekering de voorwaarden verstrekt, valt niet onder deze verplichte automatische controle.

De uitspraak volgt op een eerdere beslissing van de Geschillencommissie, die ten onrechte ambtshalve had getoetst aan de Europese richtlijn voor verkoop van financiële diensten op afstand. Ook had de Geschillencommissie de verzekeringsvoorwaarden onterecht buiten toepassing gelaten. De Commissie van Beroep oordeelt nu dat de voorwaarden waarop de verzekeraar zich beroept, geen 'oneerlijke bedingen' zijn. Een consument had schade geclaimd voor gestolen bagage, maar had de schade te laat gemeld en geen aangifte gedaan, wat in strijd was met de voorwaarden. De verzekeraar hoefde de schade daarom niet te vergoeden.

Drie soorten informatieplichten

De Commissie van Beroep bevestigt dat Kifid bij klachten wel uit zichzelf moet toetsen of aan de Europese regels voor consumentenbescherming is voldaan. Dit beschermt consumenten die zelf bepaalde onrechtmatigheden niet opmerken. Er zijn echter grenzen aan deze verplichting. In lijn met de Hoge Raad maakt de Commissie van Beroep onderscheid tussen drie soorten informatieplichten:

1. Informatieplichten met specifieke sancties bij niet-naleving. 2. Essentiële informatieplichten die belangrijk zijn voor de besluitvorming van de consument. 3. Overige informatieplichten, zoals het belang van raadpleging voor dossiervorming.

Kifid moet alleen de naleving van de eerste twee categorieën ambtshalve toetsen, zelfs als de consument er geen beroep op doet. De derde categorie, waaronder de wijze van verstrekking van voorwaarden valt, hoeft niet automatisch te worden gecontroleerd.

De Europese richtlijn voor verkoop van financiële diensten op afstand bepaalt dat een verzekeraar voor het sluiten van een verzekering de voorwaarden via een duurzame drager moet verstrekken. Als dit niet op de voorgeschreven manier gebeurt, maakt dat de voorwaarden niet ongeldig. Dit valt onder de 'overige informatieplichten'. Kifid hoeft dit, net als de rechter, niet ambtshalve te toetsen. De richtlijn 'oneerlijke bedingen' vereist wel dat Kifid ambtshalve toetst of voorwaarden oneerlijk zijn. In de besproken zaak was dat niet het geval; de Commissie van Beroep bestempelde ze als evenwichtige en gebruikelijke voorwaarden.

Lees ook: Kifid wijst klacht tegen Klarna af wegens ontbrekende bevoegdheid · Geen bankvergoeding bij zelf uitgevoerde fraude-overboekingen