Geen bankvergoeding bij zelf uitgevoerde fraude-overboekingen

Slachtoffers van bankhelpdeskfraude die zelf geld overboeken naar criminelen, hebben geen recht op schadevergoeding van hun bank. Dit blijkt uit een recente uitspraak van de Commissie van Beroep van Kifid. De consumenten in kwestie hadden zich laten overtuigen door een neppe bankmedewerker en zelf, met hun eigen inloggegevens, grote bedragen overgemaakt. De Commissie van Beroep bevestigt hiermee een eerdere uitspraak van de Geschillencommissie.

Het juridische onderscheid tussen 'toegestane' en 'niet-toegestane' betalingen is hierbij cruciaal. Bij een 'toegestane betaling' geeft de rekeninghouder zelf akkoord voor de transactie, in lijn met de overeenkomst met de bank. In dit specifieke geval waren de overboekingen, ondanks de frauduleuze opzet, door de consumenten zelf geïnitieerd en goedgekeurd. Dit verschilt van situaties waarbij fraudeurs zonder medeweten van de rekeninghouder geld overmaken, wat als 'niet-toegestane betaling' wordt beschouwd en een ander juridisch kader kent.

Fraude via Quickview en valse voorwendselen

De zaak betrof twee consumenten die via een telefoongesprek met een zogenaamde bankmedewerker 59.000 euro verloren. Ze werden overgehaald om software te installeren waarmee de fraudeur hun internetbankieren kon inzien. Vervolgens verhoogden zij zelf hun daglimiet en voerden met hun Digipas en persoonlijke codes drie overboekingen uit naar een rekening van een derde partij. De bank had de eerste verdachte betaling tegengehouden, maar de consumenten gaven op aangeven van de fraudeur aan dat het geld nodig was voor de aanschaf van een camper. Volgens de Commissie van Beroep kon de bank hieruit geen fraude afleiden, aangezien de betalingen niet uitzonderlijk waren voor een dergelijke aankoop.

Zorgplicht van de bank niet geschonden

Een bank moet betalingen uitvoeren die op de gebruikelijke manier en met instemming van de rekeninghouder zijn gedaan. Een bank hoeft overgemaakte bedragen niet terug te betalen, tenzij zij haar zorgplicht heeft geschonden. De Commissie van Beroep concludeert dat de bank in deze zaak haar zorgplicht niet heeft geschonden. Er waren onvoldoende concrete aanwijzingen voor fraude die de bank had moeten opmerken. De consumenten hadden de bank ook verzocht om schadevergoeding op basis van de coulanceregeling voor bankhelpdeskfraude. Dit verzoek werd afgewezen, omdat niet aan de voorwaarden van de regeling was voldaan; de overboeking ging naar een externe rekening, niet naar een zogenoemde kluisrekening. Een coulancevergoeding is bovendien niet juridisch afdwingbaar, aldus Kifid.

Lees ook: Kifid lanceert kwartaalnieuwsbrief vol uitspraken en feiten · Kifid omarmt AI als hulpmiddel, menselijke toets blijft leidend