Nieuwe wet vereenvoudigt bewijsrecht in civiele zaken

Per 1 januari 2025 treedt een nieuwe wet in werking die het bewijsrecht in civiele procedures vereenvoudigt en moderniseert. Deze wet, die onlangs in het Staatsblad is gepubliceerd, moet partijen en rechters meer duidelijkheid bieden over het verkrijgen en beoordelen van cruciale informatie in geschillen.

In civiele procedures bepalen bewijsrechtelijke regels hoe partijen feiten kunnen onderbouwen ter ondersteuning van hun vordering of verweer. De nieuwe wet behoudt de bestaande regels voor de bewijslastverdeling, maar brengt wel belangrijke veranderingen aan in de manier waarop bewijs wordt verzameld en gepresenteerd. Een van de aanpassingen is het samenvoegen van diverse mogelijkheden om voorafgaand aan een procedure bewijs te verzamelen. Partijen kunnen voortaan in één verzoek de rechter vragen om meerdere bewijsverrichtingen toe te staan, zoals een getuigenverhoor in combinatie met een deskundigenonderzoek of inzage in specifieke documenten.

Modernisering van bewijsvergaring

De regels voor het inzagerecht worden tevens verduidelijkt en uitgebreid. Dit recht om documenten in te zien die bij een andere partij berusten, wordt gelijkgeschakeld aan methoden zoals getuigenverhoren. Het inzagerecht omvat nu ook moderne informatietypen, zoals computerbestanden. Daarnaast kan dit recht ook worden ingezet om inzage te krijgen in relevante documenten die in het bezit zijn van derden, die geen directe partij zijn in het geschil.

De wet verduidelijkt ook de actieve rol van de rechter tijdens zittingen. Rechters krijgen expliciet de ruimte om met partijen in gesprek te gaan over de aangevoerde feiten. Dit moet voorkomen dat bepaalde feiten onderbelicht blijven of dat de rechter een interpretatie geeft die niet strookt met de bedoeling van de partijen.

Bewijsmateriaal veiligstellen

Een andere belangrijke wijziging betreft het veiligstellen van bewijsmateriaal. De mogelijkheid om bewijs door een gerechtsdeurwaarder te laten beslaan, wordt nu wettelijk vastgelegd. Daarnaast kan een gerechtsdeurwaarder worden ingeschakeld om een objectieve beschrijving van een feitelijke situatie vast te leggen in een proces-verbaal van constatering. Zo'n proces-verbaal dient als dwingend bewijs van de waarnemingen van de deurwaarder. Volgens de Rijksoverheid gelden de nieuwe regels alleen voor gerechtelijke procedures die na 1 januari 2025 worden gestart. Lopende zaken vallen nog onder de oude regelgeving, tenzij een hoger beroep na die datum wordt ingediend.

Lees ook: Nieuwe wapens tegen marktmacht: ACM toetst meer overnames · Kabinet stuurt wetsvoorstel financiering kinderopvang naar Raad van State