Oorlog Midden-Oosten remt Nederlandse economie en drijft inflatie op

De Nederlandsche Bank (DNB) heeft haar groeiverwachting voor de Nederlandse economie naar beneden bijgesteld. Voor dit jaar wordt een groei van 0,8 procent voorzien, aanzienlijk lager dan de 1,8 procent van vorig jaar en de 1,2 procent die in december nog werd geraamd. Deze bijstelling is grotendeels toe te schrijven aan de oorlog in het Midden-Oosten, die ook een opwaarts effect heeft op de inflatie.

Al voordat het conflict in het Midden-Oosten escaleerde, was er sprake van een afzwakkende economische groei. Dit kwam met name door een tragere wereldhandelsgroei en een stagnerende consumentenbestedingen. De huidige groei wordt voornamelijk gestimuleerd door overheidsuitgaven.

Inflatie hoger, maar anders van aard

De inflatieverwachting voor Nederland is door DNB verhoogd naar 2,7 procent voor dit jaar, tegenover de eerder geschatte 2,4 procent. Toch blijft dit lager dan de 3,0 procent van vorig jaar. Volgens DNB zijn de huidige inflatieontwikkelingen anders dan die ten tijde van de Russische inval in Oekraïne. Toen stegen vooral de gasprijzen explosief en was de economie oververhit. Nu zorgen met name de stijgende olieprijzen voor een opwaartse druk, wat consumenten merken aan de brandstofpomp. Dit effect werkt echter minder sterk door in de totale inflatie, mede doordat de economie en arbeidsmarkt al afkoelden en huishoudens zuiniger zijn met energie.

De oorlog in het Midden-Oosten en de bredere geopolitieke spanningen hebben een remmend effect op de wereldhandelsgroei, wat ook de Nederlandse export beïnvloedt. De sterke vraag naar kunstmatige intelligentie (AI)-gerelateerde producten en diensten biedt echter een tegengewicht en stimuleert de wereldhandel, waar Nederland eveneens van profiteert.

Structurele uitdagingen vragen om beleid

Na de verwachte dip dit jaar, verwacht DNB dat de economische groei de komende jaren weer zal aantrekken, met 1,2 procent volgend jaar en 1,3 procent in 2028. De groei zal dan breder gedragen worden, met een grotere bijdrage van export en consumptie naast de overheidsbestedingen. Bas ter Weel, directeur Monetaire Zaken bij DNB, benadrukt dat structurele uitdagingen al langer bekend zijn en dat prudent en voorspelbaar overheidsbeleid nodig is om het groeivermogen van de Nederlandse economie te versterken.

Lees ook: DNB: Nederland en Europa moeten economisch weerbaarder worden · Geopolitieke spanningen verhogen cyberrisico's en marktcorrecties