Geopolitieke spanningen zetten financiële stabiliteit onder druk

Het Financieel Stabiliteitscomité (FSC) heeft de financiële stabiliteit in Nederland aangeduid met 'code oranje'. Hoewel de Nederlandse economie en financiële sector veerkracht tonen, nemen de risico's voor economische groei en inflatie toe. Deze dreigingen komen voort uit oplopende geopolitieke spanningen en macro-economische onzekerheid.

De internationale economische onzekerheid is verder verslechterd. Dit komt deels door een escalatie van het conflict in het Midden-Oosten, stijgende energieprijzen en verstoringen in wereldwijde aanvoerketens. Deze factoren kunnen leiden tot langdurige inflatie en een vertraging van de economische groei. Volgens de Nederlandsche Bank (DNB) is aanhoudende waakzaamheid geboden, vooral door de kans op aanzienlijke correcties op de financiële markten en voortdurende verstoringen in de energiemarkt.

Kwetsbaarheden op de markten

Financiële markten functioneren momenteel ordelijk, met geleidelijke rentestijgingen, ondanks de verhoogde volatiliteit op energie- en grondstoffenmarkten. Echter, de waarderingen op aandelenmarkten, met name in de technologie- en AI-sector, blijven hoog. Dit verhoogt de gevoeligheid voor plotselinge correcties. Het FSC maakt zich ook zorgen over de snelle groei van private kredietmarkten, waar signalen van krediet- en liquiditeitsrisico's zichtbaar zijn, vooral wanneer de marktonrust toeneemt.

Banken, verzekeraars en pensioenfondsen zijn beter voorbereid op financiële stress dan voorheen. Toch is het essentieel om kwetsbaarheden tijdig te analyseren met behulp van stresstesten en scenarioanalyses. Ook de operationele en digitale weerbaarheid blijft een aandachtspunt, gezien de cyberdreigingen die verbonden zijn met de geopolitieke situatie.

Woningmarkt en leennormen

Hoewel de wettelijke leennormen de kwetsbaarheden bij huishoudens hebben verminderd, blijft de hypotheekschuld in Nederland aanzienlijk. De verhouding tussen lening en waarde (LTV) en lening en inkomen (LTI) van nieuwe leningen is opnieuw toegenomen, wat risico's voor de financiële stabiliteit met zich meebrengt. Tegelijkertijd is de toegankelijkheid van de koopwoningmarkt verslechterd. Het FSC benadrukt dat prudente leennormen cruciaal zijn en dat wijzigingen in de huidige leennormensystematiek niet wenselijk zijn. Structurele oplossingen voor de woningmarkt vereisen een brede aanpak, inclusief het vergroten van het woningaanbod.

Lees ook: DNB: Nederland en Europa moeten weerbaarder worden · Nederland scherpt polaire strategie aan: focus op veiligheid en klimaat