Geopolitieke spanningen verhogen cyberrisico's en marktcorrecties

De financiële stabiliteit wordt momenteel ernstig bedreigd door cyber- en operationele risico's. Dit komt door de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie (AI), die de schaal, snelheid en complexiteit van cyberaanvallen kan vergroten, gecombineerd met aanhoudende geopolitieke spanningen. Dat blijkt uit het recente halfjaarlijkse Overzicht Financiële Stabiliteit (OFS) van De Nederlandsche Bank.

Deze risico's staan niet op zichzelf. Geopolitieke spanningen en geo-economische fragmentatie blijven de voornaamste risicofactoren voor de financiële stabiliteit. Denk hierbij aan langdurig hogere energieprijzen door conflicten, wat kan leiden tot meer inflatie en lagere economische groei. Deze factoren versterken bestaande kwetsbaarheden, zoals cyberdreigingen, overheidsschulden en mogelijke verliezen in hoog gewaardeerde financiële markten en private credit.

Digitale weerbaarheid cruciaal

De combinatie van geopolitieke spanningen en snelle technologische vooruitgang benadrukt het belang van digitale weerbaarheid. De kans op cyber- en hybride incidenten neemt toe, aangezien cyberdreigingen zich met behulp van krachtige generatieve AI-modellen snel kunnen ontwikkelen. Dit vereist dat financiële instellingen kwetsbaarheden snel verhelpen, tijdig herstellen en effectief kunnen uitwijken. Volgens De Nederlandsche Bank is een Europese aanpak essentieel, zowel voor de ontwikkeling van AI-technologie als voor de internationale uitwisseling van informatie over de kansen en risico's van deze nieuwe AI-modellen.

Banken blijven veerkrachtig, private credit groeit

Een stresstest in het OFS toont aan dat Nederlandse banken bestand zijn tegen mogelijke verliezen door een escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. Ondanks lagere inkomsten, hogere kredietverliezen en een toename van risicogewogen activa, blijven banken dankzij solide kapitaalbuffers veerkrachtig. De gemiddelde kernkapitaalratio daalt, maar blijft boven de vereisten. Het risico neemt echter wel toe naarmate een conflict langer aanhoudt, onder meer door oplopende kredietverliezen.

Private credit, bedrijfsleningen buiten de beurs om, neemt toe. Hoewel dit de diversiteit van kredietmarkten en de onafhankelijkheid van bankfinanciering vergroot, brengt het ook risico's met zich mee door beperkt inzicht in de kredietkwaliteit en de verwevenheid met andere financiële instellingen. Uit een uitvraag van DNB blijkt dat de private credit blootstellingen van grote Nederlandse verzekeraars de afgelopen vier jaar met ongeveer een derde zijn toegenomen tot ruim 16 miljard euro in 2025, wat ongeveer 8% van hun totale belegde vermogen vertegenwoordigt.

Lees ook: DNB: Nederland en Europa moeten economisch weerbaarder worden · DNB wil meer keuze en minder afhankelijkheid in betaalverkeer