Nieuwe wet moet politieke partijen transparanter maken

Het kabinet heeft een nieuw wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd dat het functioneren van politieke partijen moet versterken. De voorgestelde Wet op de politieke partijen introduceert nieuwe regels voor transparantie en financiering, en stelt jaarlijks ruim 8 miljoen euro beschikbaar voor lokale partijen. Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Judith Uitermark heeft het voorstel ingediend.

Een belangrijk onderdeel van de nieuwe wet is de aandacht voor decentrale politieke partijen en lokale afdelingen van landelijke partijen. Zij krijgen structureel 8,15 miljoen euro per jaar ter beschikking. Dit geld is bedoeld om de professionalisering van hun organisatie te ondersteunen en partijbijeenkomsten te organiseren, waardoor hun afhankelijkheid van giften vermindert.

Strengere regels voor giften en transparantie

Met de extra financiering komen ook strengere regels voor lokale partijen. Zij moeten openheid van zaken geven over hun financiën, schulden en ontvangen donaties, en deze informatie op hun eigen website publiceren. De nieuwe wet regelt ook dat partijen duidelijkheid moeten verschaffen over de samenstelling van kandidatenlijsten en de verkiezing van het partijbestuur. De bestaande regels rondom partijfinanciering, voorheen vastgelegd in de Wet op de financiering van politieke partijen, worden hierin geïntegreerd.

Een belangrijke wijziging betreft giften: alleen Nederlandse staatsburgers of inwoners van Nederland mogen nog doneren. Het verbod op giften door niet-Nederlanders wordt aangepast naar een verbod op giften door niet-ingezetenen. Daarnaast krijgen partijen meer tijd (tien dagen) om giften boven de 10.000 euro te melden, behalve in verkiezingstijd, dan is de termijn verkort tot één dag. Anonieme donaties worden volledig verboden. Volgens de Rijksoverheid zal een nieuwe, onafhankelijke toezichthouder, de Nederlandse autoriteit politieke partijen (Napp), de naleving van deze regels controleren.