Recordaantal energieprojecten versnelt transitie

Nederland heeft dit jaar een ongekend aantal nationale energie-infrastructuurprojecten opgestart. Deze projecten zijn onmisbaar om te voorzien in de toenemende energiebehoefte en om de overstap naar duurzame, eigen energiebronnen te realiseren. Dit vermindert de afhankelijkheid van buitenlandse fossiele brandstoffen. De Rijksoverheid publiceerde recent een overzicht van alle grootschalige energie-infrastructuur die momenteel in uitvoering is.

De transitie naar een duurzamere energievoorziening is in volle gang. Dit betekent minder afhankelijkheid van buitenlandse energie en een zekere energielevering voor bedrijven en huishoudens, nu en in de toekomst. Om dit te bereiken, wordt de komende jaren veel nieuwe infrastructuur aangelegd. Denk hierbij aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet en de aanleg van buisleidingen voor onder meer waterstof. De Rijksoverheid faciliteert een snelle en zorgvuldige voorbereiding, zodat netbeheerders vlot kunnen starten met de bouw.

Uitdagingen en versnelling

Grootschalige energieprojecten zijn complex. Nederland kampt met beperkte ruimte, stikstofproblematiek en schaarste aan personeel en materialen. De Rijksoverheid werkt samen met netbeheerders en lokale overheden om de voortgang te bewaken. In 2025 introduceerde het kabinet een versnellingspakket. Dit pakket moet de uitbreiding van het stroomnet versnellen door procedures te verkorten, extra gebiedsinvesteringen te doen en medeoverheden te ondersteunen. Daarnaast werkt het kabinet met TenneT aan een forse versnelling van 26 urgente projecten ter uitbreiding van het hoogspanningsnet. De nieuwe aanpak is bij de eerste projecten al in gang gezet.

Voor dertien nationale projecten zijn dit jaar de locatieonderzoeken gestart, een record. Dit betreft onder meer de uitbreiding van het hoogspanningsnet bij Amsterdam-Zuidoost en Wijchen. Daarnaast zijn drie projecten voor de bouw van het landelijke waterstofnetwerk begonnen. Volgens de Rijksoverheid zijn hiermee bijna alle onderdelen van het waterstofnetwerk in voorbereiding.

Via het Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK) bepaalt de overheid welke projecten van nationaal belang extra ondersteuning ontvangen. Dit gebeurt door prioritering tijdens de uitvoering of het versneld uitvoeren van noodzakelijke onderzoeken. In 2025 zijn acht nieuwe projecten aan dit programma toegevoegd. Voorbeelden hiervan zijn onderzoek naar de uitrol van een regionaal waterstofnetwerk en de behoefte aan extra kabels en leidingen voor toekomstige elektrische of waterstofvliegtuigen.

Lees ook: Rijksoverheid lanceert campagne voor slimmer energieverbruik · Miljoenenimpuls voor nucleaire innovatie in Nederland