Koopkracht stijgt, begroting gedekt: solide basis voor nieuwe keuzes

De koopkracht van Nederlandse huishoudens zal in 2026 voor alle inkomensgroepen toenemen, zo blijkt uit de Miljoenennota die minister Heinen (Financiën) heeft gepresenteerd. Gemiddeld hebben Nederlanders meer te besteden en de armoede zal naar verwachting verder dalen. Het kabinet presenteert bovendien een gedekte begroting, wat een stabiele financiële basis biedt voor toekomstige beleidskeuzes.

De Nederlandse economie en overheidsfinanciën verkeren momenteel in goede staat. De lonen stijgen en de werkgelegenheid heeft een recordhoogte bereikt. Desondanks benadrukt minister Heinen dat er uitdagingen zijn. Volgens de minister zijn er belangrijke keuzes nodig om de welvaart te behouden, gezien de oplopende uitgaven voor zorg, sociale zekerheid en defensie. De internationale onrust vraagt bijvoorbeeld om grotere investeringen in de landsverdediging.

Maatregelen en dekking

Om de impact van de aanhoudend hoge inflatie te verzachten, heeft het kabinet besloten de korting op de brandstofaccijns te verlengen tot 1 januari 2027. Dit moet de prijzen aan de pomp na de jaarwisseling temperen. Daarnaast blijft de onderwijskansenregeling bestaan en wordt er in 2026 niet bezuinigd op het regionaal openbaar vervoer. Vanaf 2028 gaat er structureel meer geld, oplopend tot 50 miljoen euro, naar het gevangeniswezen.

De verlenging van de accijnskorting kost de schatkist 1,7 miljard euro. Deze kosten worden onder andere gedekt door inkomsten uit de CO2-heffing voor importgoederen (CBAM) en een lagere teruggaaf van de energiebelasting dan eerder gepland. Ook worden enkele specifieke kostenposten uit de fiscale regeling voor buitenlandse werknemers (ETK-regeling), zoals die voor vaste telefonie, afgeschaft.

Het kabinet handhaaft een strikte begrotingsdiscipline. Eerdere investeringen, waaronder 1,2 miljard euro structureel voor defensie en extra middelen voor gemeenten, zijn binnen de begroting gedekt. Dit geldt ook voor onverwachte tegenvallers, bijvoorbeeld bij gasbaten en EU-afdrachten. Het inkomsten- en uitgavenkader is sluitend over de gehele begrotingsperiode, waardoor er geen schulden worden doorgeschoven naar de toekomst.

Het begrotingstekort komt voor 2026 naar verwachting uit op 2,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp), een verbetering ten opzichte van de Miljoenennota 2025. Dit tekort daalt verder naar 2,1 procent in 2030. De staatsschuld wordt eind 2026 geschat op 47,8 procent bbp, waarmee Nederland ruimschoots voldoet aan de Europese normen van maximaal 3 procent tekort en 60 procent schuld.