Nederland pakt Russische 'schaduwvloot' aan in Noordzee

De Nederlandse overheid bereidt maatregelen voor om de zogenoemde Russische 'schaduwvloot' in de Noordzee effectiever aan te pakken. Schepen die op dubieuze wijze gesanctioneerde Russische olie vervoeren en onder valse vlag varen, vormen een risico voor de veiligheid en het milieu. De regering streeft ernaar deze schepen systematisch te kunnen inspecteren, te begeleiden naar een ankerplaats of zelfs in beslag te nemen.

Momenteel worden wetswijzigingen met spoed uitgewerkt. Het doel is deze nog voor de zomer aan de Tweede Kamer aan te bieden. Dit moet de juridische grondslag creëren voor een harder optreden tegen deze vloot.

Risico's en spionage

De Russische schaduwvloot bestaat uit schepen die via ondoorzichtige constructies gesanctioneerde Russische olie transporteren. Volgens de Rijksoverheid verkeren deze vaartuigen vaak in slechte staat, wat een direct gevaar oplevert voor de nautische veiligheid en het maritieme milieu. Daarnaast bestaat het vermoeden dat deze schepen betrokken zijn bij spionageactiviteiten, gericht op het in kaart brengen van vitale onderzeese infrastructuur, zoals data- en elektriciteitskabels.

Binnen de territoriale wateren heeft een land ruime bevoegdheden om in te grijpen. Echter, veel van deze schepen passeren de Nederlandse Exclusieve Economische Zone (EEZ). In dit gebied heeft doorgaans de vlaggenstaat van het schip primair gezag. Een schip dat onder valse vlag vaart, heeft geen legitieme vlaggenstaat, waardoor deze reguliere regels niet van toepassing zijn en ingrijpen juridisch complexer wordt.

Lees ook: Nederland breidt veiligheidstoets gevoelige technologie uit · Nieuwe wet moet Defensie slagvaardiger maken