Herziening gemeentefondsverdeling vertraagd na kritiek

De herziening van de verdeling van middelen uit het gemeentefonds is uitgesteld. Dit volgt op advies van de Raad voor Openbaar Bestuur (ROB) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die meer onderzoek noodzakelijk achten. Hierdoor verschuift een volgende stap in het aanpassen van de verdeling naar 1 januari 2029. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de staatssecretaris van Financiën hebben de Tweede Kamer hierover geïnformeerd.

Het gemeentefonds is bedoeld om gemeenten een gelijkwaardige financiële basis te bieden. Dit stelt hen in staat vergelijkbare voorzieningen aan te bieden tegen een gelijke belastingdruk. Het huidige verdeelmodel, dat sinds 2023 stapsgewijs wordt ingevoerd via een 'ingroeipad', houdt rekening met objectieve kostenkenmerken en de eigen inkomstenmogelijkheden van gemeenten.

De ROB en VNG, die door de fondsbeheerders om advies waren gevraagd, gaven aan dat de recente voorstellen voor verbetering van het verdeelmodel nog niet voldoende waren om direct in te voeren. Hoewel de voorstellen waardevolle ideeën bevatten, waren ze volgens de ROB nog niet rijp voor implementatie. De VNG sloot zich aan bij dit standpunt en adviseerde om slechts twee specifieke wijzigingen door te voeren.

Bevriezing ingroeipad

Vanwege de onzekerheid over de effecten van nieuwe voorstellen op de financiële positie van gemeenten, heeft de Rijksoverheid besloten het ingroeipad voor 2027 en 2028 te bevriezen op het huidige niveau. Dit betekent dat gemeenten in die jaren geen verdere stappen zetten in de richting van een nieuwe verdeling, hoewel de bedragen wel worden geïndexeerd. Deze maatregel volgt het advies van de ROB. Volgens de Rijksoverheid bestaat er een risico dat gemeenten anders onnodig zouden moeten bezuinigen, om later alsnog extra middelen te ontvangen, of andersom.

De twee wijzigingen die wel direct worden doorgevoerd, betreffen enerzijds het rekenen met percentages in plaats van honderdtallen voor huishoudens met een laag inkomen. Dit leidt tot een nauwkeurigere weergave van de situatie. Anderzijds worden de rekentarieven aangepast aan de werkelijke gemiddelde OZB-tarieven. De impact van deze aanpassingen op de totale herverdeling van middelen is volgens de Rijksoverheid beperkt.

Lees ook: Kabinet wil goederen uit illegale Israëlische nederzettingen weren · Kabinet onderzoekt asielprocedure buiten Europa